کرونا و اقتصاد پسا کرونا
بُروز "ویروس کرونا"، مهمان ناخواندهِ نامرئی، ترسناک و هراس برانگیزی که ناگهان سراسر جهان را به گونه ای فرا گیر، سنجش ناپذیر دربرگرفت،بدون تردید پس ازرها شدن ازچنگال ان روشن خواهد شد که "کرونا" با رویدادهای مشابه، مانند "طاعون" فراگیر سده ی پانزدهم میلادی و "آنفلونزای اسپانیولی" همزمان با بروز نخستین جنگ جهانی اول، آنچنان هم که عنوان شد سنجش ناپذیر نبوده و نیست. تفاوت را باید در زمان و امکانات مهیای اطلاع رسانی در سطح ملی و بین المللی، سطح یا استاندارد زندگی، اعم از واقعی یا تصنعی آن درجامعه های متفاوت و آگاهی نسبی عمومی ازوظیفه دولت هادرتاّمین حقو ق اولیه خویش، و درنهایت کاستی های نظام های اقتصادی ناکارآی متمرکزِ دولتی برقرار در جامعه های سوسیالیستی پیشین شرق سیاسی، یا آقتصاد آزاد بازار کشورهای پیش رفته سرمایه داری، و درنهایت درکشورهای در حال پیش رفت یا از رشد مانده جست به هر روی "این نیز بگذرد"، زیرا این رویداد نه اولین و نه آخرین آن است.
اما بایددانست که تهیه ابزارهای رویاروئی با این گونه رویدادها یا بلاهای طبیعی که درست یا نادرست بلاهای آسمانی هم نامیده می شوند ازجمله وظیفه های اولیه کلیه دولت ها می باشد که درحال در اینجا از پرداختن به آن در می گذریم.
از آنجا که بخش دوم عنوان این نوشته، "اقتصاد پسا کرونا" نامیده شده است، که منظور اقتصاد ایران و جهان می باشد از این رو روشن است که نخست به اقتصاد ایران در پسا کرونا اشاره خواهدشدکه کم وکیف آن مورد پرسش بیشتر خوانندگان خبرنامه و دوستان و آشنایان است، سپس اقتصاد جهان یا روشن تر نظام اقتصادی مربوط که همچنان که نظام اقتصادی متمرکز و دستوری دولتی برقرار در همسایه شمالی و اقمار تحت سلطه آن حسب تجربه ناکارآ، مخرب،فقر آفرینو فسادآور تشخیص و رها شد. نظام اقتصاد سرمایه داری نیز بدون تردید از نظام اقتصاد آزاد بازارِ سرمایه محور به نظام اقتصاد معنوی یا انسان محور گرایش خواهد یافت که به کوتاه سخن به آن خواهیم پرداخت.
و اما در باره کم و کیف اقتصاد ایران در پسا کرونا باید یادآور شوم که سالی که خوش است از بهارش پیداست.
پیکر شکننده و ناتوان اقتصاد ایران افزون بر گزینش نظامِ اقتصادِ به تجربهِ مُخرب، فقر آفرین و فساد برانگیز متمرکز و دستوری دولتی، برآیند نبود مدیریت سنجیده و مانوس با اصول و مبانی دانش اقتصاد سیاسی، اعمال سیاست های پولی– مالی تورم زا، تهیه و تدوین لایحه های بودجه های غیر قابل بحث و دفاع، و در نهایت برقراری سطح زندگی تصنعی برقرار در کشور با پرداخت انواع یارانه های آشکار و پنهان و اتلاف منابع مالی کشور و... اقتصاد کشور بی تردید با ادامه روش ها وسیاست های اقتصادی جاری منجر به رکود تورمی و بیکاری به مراتب بیشتر و رویکرد سطح زندگی به واقعی شدن منطبق با توان سرانه اقتصادی خواهد شد،که از نظر رفاهی به مراتب در سطحی پایین تراز سطح کنونی خواهد بود.
درباره اقتصاد جهان باید یادآور شوم که در مجموع به ویژه در کشورهای پیشرفته با نظام تاکنون سرمایه محور، همانگونه که نظام اقتصاد متمرکز دستوری دولتی رها شد، ملزم به تغییر نظام از سرمایه محور به نظام اقصاد معنوی یا انسان محور که عوامل اصلی تولید سه گانه کلاسیک در آن از زمین، سرمایه و کار یا نیروی انسانی، بازندگانی، تن و روان سالم آدمی و در نهایت محیط زیست انسانی از جنین گرفته تا محیط زیست طبیعی جایگزین خواهد شد.
بدین سان به نظر سنجیده همه ی بزرگانی که درباره ،دنیای پسا کرونا که دنیائی متفاوت از دنیای کنونی خواهد بود اظهار نظر کرده اند، با وجود به جا ماندن برخی عادات و رفتارهای مرسوم، به گونه ای صلح آمیز همبستگی بی سابقه ای در سراسر جهان بین افراد و ملل اعم از دارا و ندار، با کاهش نسبی فاصله طبقاتی برقرار خواهد شد.