اقتصاد معنوی یا انسان محور
در یکی از سال های آغازین تغییر ساختار نظام سیاسی کشور، و فراغ اجباری از کار فشرده روزمرهِ با آگاهی و اطمینان کامل از کارکرد و برآیند اجتماعی/اقتصادیِ مخرب، فقرآفرین و سرانجام سامان برانداز نظام اقتصادی متمرکز دستوری سرمایه داری دولتی حاکم در همسایه شمالی خودمان و کشورهای وابسته به آن، که همگی شاهد آن بودیم، و این باور دیرین که اگر نه همه اما بیش ترین تنش های اجتماعی فراگیر و مخرب، و در نهایت فقرآورو فسادآفرین حاکم درکلیه جامعه های انسانی ناشی از سلطه اقلیت بسیار قلیلی از جامعه یا گروه های اجتماعی، و حتا دولت ها بر محیط زیست و منابع طبیعی قابل تبدیل به سرمایه ، یا ثروت و سرمایه هایی که احدی از آحاد مردم این جهان سهم و نقشی در ایجاد آن برعهده نداشته اند می باشد، از یک سو، استثمار بخش بزرگی از انسان ها به گونه های گوناگون از سوی دیگر. راستینه یا واقعیتی که نه تنها همچنان ادامه دارد بلکه بیش از پیش رو به تشدید است، و به هر روی ناشی از کارکرد نظام های اقتصاد سرمایه داری صرفاً مادی و مبتنی بردنبال کردن انباشت سرمایه و استفاده از منابع و سرمایه های طبیعی از جمله نفت و گاز –در کشور خودمان- و کانی های گرانبها و تخریب محیط زیست در کلیه جامعه های انسانی، و روش های مربوط استوار بوده و هست.
از این رو با این پیشینه و باور فکری که عنوان شد، بر آن شدم که با به تصویر کشیدن این باور دیرین خود مبنی بر ضرورت و الزام ارائه شیوه یی نوین و جهانی، فراگیر و همه جانبه از نظامی اقتصادی که بتواند تعدیل کننده شیوه اقتصادی صرفا مبتنی برمادیات وتحصیل سود وانباشت سرمایه و کاهش فاصله طبقاتی باشد، برای ایجاد شرایط به کمال رسیدن انسان، به ویژه استوارسازی اقتصاد پایدار، به عنوان اساس کلیه نظام های اقتصادی برقرار و منع مالکیت،از هر نوع آن بر محیط زیست و منابع و سرمایه های طبیعی که بنا به اشاره حاصل کار و کوشش احدی از آحاد بشرنبوده ونیست ارائه دهم، لذا دست به کار انجام راهکاری شدم که آن را «اقتصاد معنوی» یا «اقتصاد انسان محور» نامیدم.
نظام اقتصادی ویژه ای که به طورکلی واصولی عبارت است از: بهره گیری بسنده از زندگانی، این گرانبهاترین سرمایه بی بدیل طبیعی که با کم وکیفی نامشخص وتنها برای یکباردرزندگی دراختیار آدمی قرار می گیرد، آن هم با هدفِ بهبود محیط زیست و تن و روان سالم آدمی، به عنوان عوامل سه گانه تولید که در این نظام اقتصادی جایگزین عوامل سه گانه تولید درتعریف کلاسیک اقتصاد (زمین، سرمایه و کار یا نیروی انسانی) شده است.
درخور توجه اینکه، همچنان که زمین در تعریف کلاسیک اقتصاد، با کم و کیف متفاوت به عنوان مهم ترین عامل از عامل های تولید دارای انواع دایر و بایر است، و زمین های دائر نیز به نوبه خود برای نمونه در طرح های آمایش سرزمین نیز از لحاظ کاربری دارای انواع گوناگون منطقه یی، مانند: زمین های شهری، روستایی، جنگلی، جلگه یی، ساحلی و... می باشند، و زمین های شهری نیز خود دارای انواع متفاوتی مانند منطقه های عمومی، صنعتی، تجاری، اداری، مسکونی و تفریحی و...، بنابراین محیط زیست نیز از این تقسیم بندی هرچند به گونه یی دیگر و ازجمله طبیعی و انسانی آن مستثنا نیست.
بنابراین با پذیرش این راستینه یا واقعیت که اقتصاد جز مجموعه یی از کنش ها و واکنش ها در زمینه تولید، توزیع و مصرف و پرداختن به کم و کیف آن ها وشناخت عوامل موثر در تغییر آنها نمی باشد، در این صورت اقتصاد معنوی یا انسان محور نیز جز برآیند تغییر رفتار آدمی با محیط زیست، زندگانی و تن و روان آدمی به عنوان جایگزین اقتصاد سرمایه داری و اعتلای آن نخواهد بود که تنها در صورت حاکمیت امنیت فراگیر و استقلال قدرت قضاییه می تواند و بایستی براساس قانون و توسط قوه مجریه مورد اقدام قرار گیرد.
نخستین گام در اجرای این نظر نیز منع ورود مطلق دولت به فرآیند تولید و تجارت وخارج کردن زمین از کالای تجاری و هرنوع مالکیت خصوصی بر منابع طبیعی ثروت براساس مکانیزم مربوط می باشد.
راستینه ای که چگونگی دستیابی به آن در کاری که به طور مستقل دردست تهیه دارم ارائه خواهد شد.